Het georganiseerd bedrijfsleven in Noord-Holland heeft met grote verbazing kennisgenomen van de open brief van een groep economen aan de Tweede Kamer. De komende jaren wordt bij Tata Steel een van de grootste verduurzamingsslagen van Nederland gemaakt. Dat is niet alleen belangrijk voor het klimaat en de leefomgeving in de IJmond, maar ook voor duizenden banen, toeleveranciers en de kracht van onze maakindustrie in het hele Noordzeekanaalgebied.
Wij spraken ons hier eerder al over uit en vinden het belangrijk dat in de discussie over de toekomst van Tata Steel ook het economische belang van de regio wordt gehoord. De briefschrijvers maken een grove basisfout door Tata Steel als geïsoleerd productiebedrijf te beschouwen. Daarmee miskennen zij de economische verwevenheid van Tata Steel met de omgeving, in het bijzonder met de honderden bedrijven in de IJmond en het Noordzeekanaalgebied. Het gaat om het totale ‘economische ecosysteem’. Beëindiging van de staalproductie en het afkappen van energietransitie zou ingrijpende negatieve gevolgen voor de regio hebben. De ideeën voor andere economische activiteiten zien wij als naïeve dagdromerij.
Wij vragen de Tweede Kamer en het kabinet om ambitie te tonen bij het maken van de maatwerkafspraken zodat de volgende stappen kunnen worden gezet naar Groen Staal. Om zo te zorgen voor een versnelling van de verduurzaming, banen van de toekomst én een gezondere en schonere leefomgeving. We staan hierin niet alleen. Ook de IJmondgemeenten doen een soortgelijke oproep aan de Tweede Kamer.
Hiervoor moeten nog wel belangrijke stappen worden gezet zodat de gezondheid van omwonenden beter wordt geborgd. De snelste weg naar het verbeteren van de gezondheidssituatie is echter de uitvoering van de maatwerkafspraken.
In het recente Kamerdebat werd die afweging scherp zichtbaar: zorgen over gezondheid en leefomgeving gaan hand in hand met het besef dat werkgelegenheid en strategische industrie behouden moeten blijven. Een meerderheid sprak zich uit voor steun aan verduurzaming, mits er harde afspraken komen. Tegelijkertijd werd benadrukt dat de transitie van Tata Steel een unieke kans biedt om het Noordzeekanaalgebied te ontwikkelen tot een toonaangevende hub voor duurzame industrie. Dat vraagt om een integrale aanpak, waarin overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen gezamenlijk optrekken en de verduurzaming van Tata expliciet wordt benut als vliegwiel voor de bredere transitie van het hele industriële cluster.
De geopolitieke situatie verslechtert nog steeds, fossiele energie wordt steeds duurder en onzekerder en de afhankelijkheid van Europa van landen als China, Rusland en de Verenigde Staten moet snel worden gereduceerd. We zullen dus meer en in onze eigen Europese industrie moeten investeren. De kansen op groen staal zijn elders niet per se beter. Overal loopt men tegen problemen aan, net als in Nederland.
Juist het project bij Tata Steel zou een grote doorbraak zijn en qua omvang echt impact maken. Of zoals dr Pieter Boot (verbonden aan het Clingedael International Energy Programme) het treffend verwoordt; ‘Nederland mag zich in zijn handen knijpen dat een Indiaas bedrijf als Tata Steel vertrouwen heeft in investeringen in Nederland, gezien hoe moeilijk de Europese projecten voor groen staal van de grond komen.’ En ook het pleidooi ‘Groene staalindustrie heeft wel degelijk toekomst in Nederland’ bevat zeer steekhoudende argumenten waarom er juist wel publiek moet worden geïnvesteerd in de verduurzaming van Tata Steel.
Ondertekend door:
Haico Spijkerboer namens VNO-NCW Metropoolregio Amsterdam
Friso de Zeeuw namens Economisch Forum Holland Boven Amsterdam
Kees Noorman namens ORAM
Patrick Swart namens Techport
Leen Wisker namens OV IJmond
